Stanowisko z dnia 02.10.2026 r.

Dotyczy: Wniosków o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na zagrożenie niedostosowaniem społecznym na etapie wychowania przedszkolnego.

Niniejsze opracowanie stanowi zapoczątkowanie serii (na końcu znajduje się wersja w PDF). Tekst zawiera stanowisko własne w zakresie
a) standardu interpretacyjnego,
b) wzorca uzasadnienia (formalno-prawnego i faktyczno-merytorycznego)
dla Zespołów orzekających działających w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Zostało opracowane w celu ujednolicenia praktyki orzeczniczej w sprawach, w których rodzice lub opiekunowie prawni występują o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z tytułu zagrożenia niedostosowaniem społecznym dla dzieci w wieku przedszkolnym (w tym odbywających roczne przygotowanie przedszkolne).

Dokument precyzuje granice kompetencji prawnych poradni wynikające z przepisów wykonawczych do ustawy Prawo oświatowe, wyjaśnia powody braku możliwości wydania wnioskowanego orzeczenia w przedszkolu, zestawia różnice pomiędzy Kształceniem Specjalnym (KS) a Wczesnym Wspomaganiem Rozwoju (WWR) oraz określa dopuszczalne formy wsparcia alternatywnego.

Kluczowe różnice formalne: KS a WWR

Wzór: Orzeczenie o braku potrzeby kształcenia specjalnego

(Zarys uzasadnienia formalnego i merytorycznego)

1. Uzasadnienie prawne

Zgodnie z art. 127 ust. 10 i ust. 19 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe oraz § 3 ust. 2 Rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym, kształcenie specjalne z tytułu zagrożenia niedostosowaniem społecznym organizuje się wyłącznie w:

1. szkołach: ogólnodostępnych, ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi, integracyjnych, ogólnodostępnych z oddziałami specjalnymi oraz specjalnych (§ 3 ust. 2 w nawiązaniu do § 2 ust. 1 pkt 4);
2. młodzieżowych ośrodkach socjoterapii (§ 3 ust. 2 w nawiązaniu do § 2 ust. 1 pkt 6);
3. specjalnych ośrodkach wychowawczych (§ 3 ust. 2 w nawiązaniu do § 2 ust. 1 pkt 8).

Katalog placówek określony w przepisach prawa oświatowego nie obejmuje przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego ani oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych. Prawo oświatowe nie przewiduje możliwości wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z tytułu zagrożenia niedostosowaniem społecznym dla dziecka w wieku przedszkolnym.

2. Uzasadnienie faktyczne / merytoryczne

Wniosek Rodziców / Opiekunów Prawnych dotyczył wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wyłącznie z uwagi na zagrożenie niedostosowaniem społecznym. Ze względu na brak podstawy prawnej dla tej kategorii na etapie wychowania przedszkolnego, wniosek w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia.

[WARIANT A – brak dokumentacji medycznej / o niepełnosprawności]
Jednocześnie Zespół Orzekający wskazuje, że w toku postępowania Wnioskodawca nie przedstawił dokumentacji medycznej ani diagnostycznej uzasadniającej wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z innych przyczyn, w szczególności z tytułu niepełnosprawności.

[WARIANT B – przedstawiono dokumentację medyczną / z PZON kwalifikującą do WWR]
Jednocześnie Zespół Orzekający wskazuje, że w toku postępowania Wnioskodawca przedstawił dokumentację medyczną oraz diagnostyczną umożliwiającą stwierdzenie wykrycia niepełnosprawności. Choć rozpoznana niepełnosprawność nie mieści się w zamkniętym katalogu określonym w prawie oświatowym uprawniającym do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, przedłożona dokumentacja stanowi podstawę do ubiegania się o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (WWR).

3. Pouczenie o alternatywnych formach wsparcia

Odmowa wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nie wyklucza możliwości udzielania dziecku wsparcia na terenie przedszkola lub poza nim na podstawie odrębnych przepisów:

• Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w przedszkolu:
  Zgodnie z Rozporządzeniem MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, dyrektor przedszkola organizuje dla dziecka pomoc w formie pracy bieżącej, zajęć specjalistycznych (w szczególności zajęć rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne – § 6 ust. 1 pkt 3) oraz zindywidualizowanej ścieżki realizacji obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego (§ 6 ust. 1 pkt 6 oraz § 12). W tym celu Poradnia może wydać stosowną opinię.
• Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka (WWR):
  W przypadku dysponowania dokumentem potwierdzającym wykrycie niepełnosprawności (np. Orzeczeniem o niepełnosprawności z PZON lub zaświadczeniem lekarskim wraz z historią leczenia), rodzice / opiekunowie prawni mają prawo złożyć do publicznej poradni odrębny wniosek o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
• Orzeczenie o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego:
  W odniesieniu do dziecka odbywającego roczne przygotowanie przedszkolne, rodzice mogą złożyć wniosek do Zespołu Orzekającego o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego rocznego przygotowania przedszkolnego, jeśli stan zdrowia dziecka uniemożliwia lub znacznie utrudnia udział w zajęciach ze wspólną grupą przedszkolną.

Podstawa prawna dla wywodu

1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (art. 127 ust. 5, ust. 9, ust. 10 i ust. 19 pkt 2) – t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 820 ze zm.
2. Rozporządzenie MEN z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 428).
3. Rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1309 – § 2 oraz § 3 ust. 2).
4. Rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1798).